الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
126
تفسير مجمع البيان (فارسى)
داد ، جلو برخى از تمنيات را كه سبب كينهتوزى مىشود گرفت و فرمود : وَ لا تَتَمَنَّوْا ما فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ : نبايد بگوييد : كاش من هم مثل فلانى مال و نعمت و زن زيبا داشتم چه اين حسد است ولى جايز است بگوييد : خدايا مرا هم مثل آن عطا كن . اين معنى از ابن عباس است و از امام صادق ( ع ) نيز نقل شده است . بلخى مىگويد : مقصود اين است كه : جايز نيست مرد آرزو كند كه زن باشد و زن آرزو كند كه مرد باشد ، زيرا كار خداوند بر طبق مصلحت است ، بنا بر اين چيزى را آرزو كردهاند كه بر خلاف مصلحت يا مفسده است . ممكن است گفته شود : چنين آرزويى به شرطى كه مفسده نباشد ، جايز است ، چنان كه در بارهء حسن سؤال گفته شده است للرجال نصيب مما اكتسبوا و للنساء نصيب مما اكتسبن : در اين باره وجوهى است . 1 - قتاده گويد : يعنى براى هر يك از زن و مرد را بر حسب طاعاتى كه خداوند با حسن تدبير ، ايشان را مكلف به انجام آن كرده است . پاداشى است ، بنا بر اين بر خلاف تدبير خداوند ، چيزى مىخواهيد كه از اجر جزيل ، محروم مىمانيد . 2 - يعنى هر كدام از زنان و مردان را از تجارت ، زراعت و ساير كسبهاى خود نصيبى است ، بنا بر اين بايد قانع باشند و از قسمت خداوند راضى . 3 - ابن عباس گويد : هر كدام از آنان را از ميراث - بر طبق آنچه خداوند مقرر كرده است - سهمى است . بنا بر اين قول ، اكتساب - در آيه شريفه - به معناى احراز است . وَ سْئَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ : اگر به آنچه ديگران دارند ، احتياج پيدا كرديد و خواستيد كه شما هم مثل ايشان باشيد . از خداوند ، مسألت كنيد تا بشما بدهد ، به شرطى كه فسادى براى خود شما يا براى ديگرى در بر نداشته باشد ، زيرا خواستن از خدا به همين شرط ، نيكوست . ابن مسعود ، از پيامبر روايت كرده است كه : « از فضل خداوند مسألت كنيد زيرا سؤال از خدا واجب است و بهترين عبادتها انتظار گشايش است »